FON AKADEMİSİ • İLERİ ARAŞTIRMA

Tracking Error Nedir? Fon Benchmark’tan Ne Kadar Sapıyor?

Tracking error kavramının bir fonun getirilerinin seçilen benchmark’tan ne kadar saptığını nasıl ölçtüğünü, aktif yönetim ve pasif stratejilerde neden farklı yorumlandığını ve fon karşılaştırmasında nasıl kullanılabileceğini öğrenin.

Tracking error•Benchmark sapması•Aktif risk

Tracking error nedir?

Tracking error, bir fonun dönemsel getirileri ile seçilen benchmark’ın dönemsel getirileri arasındaki farkların ne kadar değişken olduğunu ölçmeye yardımcı olan istatistiksel göstergedir. Türkçede “takip hatası” veya “benchmark’tan sapma” şeklinde de ifade edilebilir.

Kısa fikir: Tracking error, fonun benchmark’tan ne kadar farklı hareket ettiğini ölçmeye çalışır. Fonun mutlak olarak ne kadar oynak olduğunu değil, benchmark’a göre ne kadar saptığını anlatır.

Tracking error nasıl çalışır?

Önce her dönemde fon getirisi ile benchmark getirisi arasındaki fark hesaplanır. Ardından bu farkların standart sapmasına bakılır.

1Fon getirisiHer dönem için hesaplanır.

2Benchmark getirisiAynı dönem için alınır.

3Aktif getiriFon getirisi − benchmark getirisi.

4Tracking errorBu aktif getirilerin standart sapması.

Düşük veya yüksek tracking error ne anlama gelir?

Düşük tracking errorFon getirilerinin benchmark’a daha yakın hareket ettiğine işaret edebilir.

Yüksek tracking errorFonun benchmark’tan daha belirgin biçimde saptığını gösterebilir.

Tek başına iyi/kötü değildirDeğer, fonun stratejisi ve yönetim yaklaşımıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Stratejiye bağlıdırEndeks izleyen fon ile aktif yönetilen fon için aynı tracking error farklı anlam taşıyabilir.

Basit tracking error örneği

Bir fonun benchmark’a göre dönemsel aktif getirilerinin şu şekilde olduğunu varsayalım: +%0,4, -%0,2, +%0,6, -%0,1 ve +%0,3.

Bu farklar birbirine yakınsa tracking error görece düşük olabilir. Aktif getiriler +%4, -%3, +%5, -%2 gibi daha geniş aralıkta değişseydi tracking error daha yüksek olurdu.

Önemli: Tracking error, fonun benchmark’ı geçip geçmediğini tek başına söylemez. Yalnızca benchmark’a göre farkların ne kadar değişken olduğunu gösterir.

Aktif ve pasif fonlarda tracking error nasıl yorumlanır?

Pasif/endeks izleyen stratejiAmaç benchmark’ı yakından takip etmekse düşük tracking error genellikle stratejiyle daha uyumludur.

Aktif yönetilen stratejiYönetici benchmark’tan bilinçli olarak farklı pozisyonlar alıyorsa tracking error daha yüksek olabilir.

Bu nedenle “en düşük tracking error her zaman en iyidir” demek doğru değildir. Değer, fonun ilan edilen yatırım yaklaşımıyla birlikte okunmalıdır.

Doğru benchmark neden kritik?

Tracking error tamamen seçilen benchmark’a bağlıdır. Fonun stratejisiyle ilgisiz bir benchmark kullanılırsa ölçüm anlamını kaybedebilir.

Yerli hisse fonu ile uygun yerli hisse benchmark’ı karşılaştırılmalıdır.
Yabancı teknoloji fonu için yerli genel endeks uygun referans olmayabilir.
Altın veya para piyasası fonlarında hisse senedi benchmark’ı anlamsız olabilir.
Karma fonlarda tek benchmark tüm stratejiyi temsil etmeyebilir.

Araştırma kuralı: Tracking error değerine bakmadan önce mutlaka hangi benchmark’a göre hesaplandığını kontrol edin.

Tracking error ile bilgi oranı arasındaki ilişki nedir?

Bilgi oranı (Information Ratio), benchmark’a göre elde edilen ortalama fazla getiriyi tracking error ile ilişkilendirir. Basitçe, aktif getirinin ne kadar aktif risk alınarak üretildiğini değerlendirmeye çalışır.

Tracking errorBenchmark’tan sapmanın değişkenliğini ölçer.

Bilgi oranıBu sapmaya karşılık ne kadar ortalama fazla getiri üretildiğini değerlendirmeye çalışır.

Tracking error’ın sınırlamaları nelerdir?

Geçmiş verilere dayanır ve gelecekte aynı kalmayabilir.
Benchmark seçimine güçlü biçimde bağlıdır.
Yüksek tracking error pozitif performans anlamına gelmez.
Düşük tracking error da otomatik olarak iyi performans anlamına gelmez.
Kur, kredi, likidite ve yoğunlaşma risklerini tek başına göstermez.
Kullanılan dönem ve veri frekansı sonucu önemli ölçüde değiştirebilir.

Tracking error araştırma kontrol listesi

BenchmarkFon hangi referansa göre ölçülüyor?

DönemHangi tarih aralığı kullanıldı?

Veri frekansıGünlük, haftalık veya aylık getiriler mi kullanıldı?

Strateji tipiFon pasif mi, aktif mi yönetiliyor?

Aktif getiriFon benchmark’a göre ne kadar fazla veya eksik getiri üretti?

Diğer ölçülerBilgi oranı, alfa, beta, Sharpe ve drawdown ayrıca incelendi mi?

Tracking error hakkında sık sorulan sorular

Tracking error düşükse fon daha mı iyi?

Her zaman değil. Endeks izleyen fonlarda düşük tracking error stratejiyle uyumlu olabilir; aktif fonlarda ise benchmark’tan bilinçli sapmalar daha yüksek tracking error yaratabilir.

Tracking error negatif olabilir mi?

Hayır. Standart sapma temelli bir ölçü olduğu için tracking error negatif olmaz.

Tracking error ile alfa aynı mı?

Hayır. Alfa fazla performansı ölçmeye çalışırken tracking error benchmark’a göre performans farklarının ne kadar değişken olduğunu ölçer.

Tracking error ile standart sapma aynı mı?

Hayır. Standart sapma fon getirilerinin kendi oynaklığını, tracking error ise fon ile benchmark arasındaki aktif getiri farklarının oynaklığını ölçer.

Neden farklı kaynaklarda farklı tracking error görülebilir?

Dönem, veri frekansı, yıllıklaştırma yöntemi ve kullanılan benchmark farklı olabilir.