FON AKADEMİSİ • İLERİ ARAŞTIRMA

Sortino Oranı Nedir? Fonlarda Aşağı Yönlü Risk Nasıl Ölçülür?

Sortino oranının getiriyi yalnızca aşağı yönlü riskle nasıl ilişkilendirdiğini, Sharpe oranından neden farklı olduğunu ve fonların risk ayarlı performansını değerlendirirken hangi durumlarda yararlı olabileceğini öğrenin.

Sortino oranı•Aşağı yönlü risk•Risk ayarlı getiri

Sortino oranı nedir?

Sortino oranı, bir yatırımın hedef veya kabul edilen minimum getiri seviyesinin üzerindeki fazla getirisini, yalnızca aşağı yönlü sapmayla ilişkilendiren risk ayarlı performans göstergesidir.

Kısa fikir: Sharpe oranı tüm oynaklığı risk olarak ele alırken Sortino oranı özellikle yatırımcı açısından olumsuz kabul edilen aşağı yönlü hareketlere odaklanır.

Sortino oranının temel formülü nedir?

Kavramsal olarak formül şu şekilde ifade edilir:

Sortino Oranı = (Fon Getirisi − Hedef/Minimum Kabul Edilen Getiri) / Aşağı Yönlü Sapma

Hedef getiri olarak risksiz getiri, sıfır getiri veya analizde belirlenen başka bir minimum kabul edilebilir getiri kullanılabilir. Bu nedenle farklı kaynaklardaki Sortino değerleri aynı olmayabilir.

Aşağı yönlü sapma nedir?

Aşağı yönlü sapma (downside deviation), yalnızca belirlenen hedef seviyenin altında kalan getiri gözlemlerinin ne kadar değişken olduğunu ölçmeye çalışır. Pozitif veya hedefin üzerindeki dalgalanmalar aynı biçimde cezalandırılmaz.

Yukarı yönlü hareketSortino'nun risk paydasında standart sapmadaki kadar doğrudan cezalandırılmaz.

Aşağı yönlü hareketHedefin altındaki getiriler risk ölçümünün temelini oluşturur.

Sortino oranı nasıl yorumlanır?

Daha yüksek pozitif oranAynı yöntem ve dönemde, aşağı yönlü risk başına daha yüksek fazla getiriye işaret edebilir.

Sıfıra yakın oranHedefe göre fazla getiri ile aşağı yönlü risk arasında belirgin avantaj olmadığını gösterebilir.

Negatif oranFon getirisinin kullanılan hedef veya minimum kabul edilen getiri seviyesinin altında kaldığı dönemlere işaret edebilir.

Tek başına yeterli değildirDrawdown, volatilite, Sharpe, beta ve portföy yapısıyla birlikte incelenmelidir.

Basit Sortino oranı örneği

Bir fonun ilgili dönemde %18 getiri sağladığını, analizde kullanılan minimum kabul edilen getirinin %8 ve aşağı yönlü sapmanın %5 olduğunu varsayalım.

1Fon getirisi%18

2Hedef getiri%8

3Fazla getiri%10

4Sortino10 / 5 = 2,00

Bu yalnızca öğretici bir örnektir. Gerçek hesaplamada getiri frekansı, hedef getiri tanımı ve yıllıklaştırma yöntemi sonucu değiştirebilir.

Sortino oranı ile Sharpe oranı arasındaki fark nedir?

Sharpe oranıFazla getiriyi toplam standart sapmayla ilişkilendirir; yukarı ve aşağı oynaklığı birlikte ele alır.

Sortino oranıFazla getiriyi yalnızca aşağı yönlü sapmayla ilişkilendirir.

Bu nedenle getirileri yukarı yönlü sıçramalar içeren bir fonda Sortino ve Sharpe değerleri farklı mesajlar verebilir. İki oran birbirinin yerine değil, birbirini tamamlayacak şekilde okunabilir.

Fonları Sortino oranıyla nasıl karşılaştırmalısınız?

Aynı hedef getiriyi kullanın.Farklı minimum kabul edilen getiri tanımları doğrudan karşılaştırılamaz.
Aynı döneme bakın.Piyasa koşulları Sortino oranını ciddi biçimde değiştirebilir.
Aynı veri frekansını kontrol edin.Günlük ve aylık veriler farklı sonuçlar üretebilir.
Benzer stratejileri karşılaştırın.Kategori farkları risk yapısını değiştirir.
Drawdown'u birlikte inceleyin.Aşağı yönlü riskin gerçek kayıp dönemlerinde nasıl gerçekleştiğine bakın.
Sharpe ile çapraz kontrol yapın.Toplam oynaklık ile aşağı yönlü oynaklığın verdiği mesajı karşılaştırın.

Sortino oranının sınırlamaları nelerdir?

Geçmiş verilere dayanır ve gelecekte aynı kalmayabilir.
Hedef veya minimum kabul edilen getiri seçimine duyarlıdır.
Kısa veri serilerinde aşağı yönlü gözlem sayısı yetersiz olabilir.
Nadir ama büyük kayıpları tek başına tam açıklamayabilir.
Likidite, kredi, kur ve yoğunlaşma risklerini doğrudan ölçmez.
Farklı yıllıklaştırma veya hesaplama yöntemleri farklı sonuçlar üretebilir.

Sortino araştırma kontrol listesi

Hedef getiriHangi minimum kabul edilen getiri kullanıldı?

Aşağı yönlü sapmaHangi gözlemler risk hesabına dahil edildi?

DönemHangi tarih aralığı incelendi?

Veri frekansıGünlük, haftalık veya aylık getiriler mi kullanıldı?

KarşılaştırmaFon benzer stratejideki fonlarla mı kıyaslanıyor?

Diğer ölçülerSharpe, drawdown, standart sapma ve alfa birlikte incelendi mi?

Sortino oranı hakkında sık sorulan sorular

Sortino oranı ne kadar yüksek olmalı?

Evrensel bir eşik yoktur. Aynı dönem, aynı hedef getiri, aynı veri frekansı ve benzer stratejiler arasında karşılaştırma daha anlamlıdır.

Sortino oranı negatif olabilir mi?

Evet. Fon getirisi kullanılan hedef getiri seviyesinin altında kalırsa oran negatif olabilir.

Sortino her zaman Sharpe'tan daha mı iyidir?

Hayır. İki ölçü farklı risk tanımları kullanır. Sortino aşağı yönlü riske odaklanırken Sharpe toplam oynaklığı kullanır.

Yüksek Sortino gelecekte yüksek getiri garanti eder mi?

Hayır. Oran geçmiş performans ve risk verilerine dayanır; gelecekteki sonucu garanti etmez.

Sortino ile maksimum düşüş aynı şeyi mi ölçer?

Hayır. Sortino aşağı yönlü getiri sapmalarını istatistiksel olarak ölçerken maksimum düşüş, belirli bir zirveden sonraki en büyük tarihsel kaybı gösterir.