Aşağı Yönlü Sapma (Downside Deviation) Nedir? Fonlarda Nasıl Yorumlanır?
Aşağı yönlü sapmanın yalnızca belirlenen hedefin altında kalan getirileri nasıl risk olarak ele aldığını, standart sapmadan farkını ve Sortino oranındaki rolünü öğrenin.
Aşağı yönlü sapma nedir?
Aşağı yönlü sapma (downside deviation), bir fonun getirilerinin belirlenen hedef veya minimum kabul edilebilir getiri seviyesinin altında kaldığı dönemlerdeki sapmaları ölçmeye çalışan risk göstergesidir.
Aşağı yönlü sapma nasıl hesaplanır?
Hesaplamanın ayrıntıları kullanılan metodolojiye göre değişebilse de temel mantık şöyledir:
Hedef getiri neden önemlidir?
Aşağı yönlü sapma için “olumsuz getiri” her zaman yalnızca sıfırın altı anlamına gelmez. Analizde kullanılan hedef %0, risksiz getiri veya başka bir minimum kabul edilebilir getiri seviyesi olabilir.
Aşağı yönlü sapma nasıl yorumlanır?
Basit bir aşağı yönlü sapma örneği
Hedef getirinin aylık %0 olduğunu ve bir fonun beş aylık getirilerinin +%3, -%1, +%2, -%4 ve +%1 olduğunu varsayalım.
Bu yaklaşımda risk hesabının odağı özellikle -%1 ve -%4 gibi hedefin altında kalan dönemlerdir. +%3 veya +%2 gibi yukarı yönlü hareketler standart sapmadakiyle aynı biçimde risk olarak cezalandırılmaz.
Aşağı yönlü sapma ile standart sapma arasındaki fark nedir?
Bu nedenle yukarı yönlü güçlü hareketleri bulunan bir fonda standart sapma yüksek olabilirken, aşağı yönlü sapma aynı ölçüde yüksek olmayabilir.
Aşağı yönlü sapma ile Sortino oranı arasındaki ilişki nedir?
Aşağı yönlü sapma, Sortino oranının paydasında kullanılan temel risk ölçüsüdür. Sortino, hedefin üzerindeki fazla getiriyi bu aşağı yönlü riskle ilişkilendirir.
Dolayısıyla aynı fazla getiriyi üreten iki fondan daha düşük aşağı yönlü sapmaya sahip olanın Sortino oranı, diğer koşullar aynıysa daha yüksek olabilir.
Aşağı yönlü sapmanın sınırlamaları nelerdir?
- Geçmiş verilere dayanır ve gelecekteki kayıpları garanti biçimde tahmin etmez.
- Sonuç kullanılan hedef getiri seviyesine duyarlıdır.
- Kısa veri serilerinde hedef altı gözlem sayısı az olabilir.
- Nadir fakat çok büyük kayıpların tüm özelliklerini tek başına açıklamaz.
- Likidite, kredi, kur ve yoğunlaşma risklerini doğrudan ölçmez.
- Veri frekansı ve yıllıklaştırma yöntemi sonuçları değiştirebilir.
Aşağı yönlü sapma araştırma kontrol listesi
Aşağı yönlü sapma hakkında sık sorulan sorular
Aşağı yönlü sapma negatif olabilir mi?
Risk büyüklüğünü ifade eden sapma ölçüsü negatif olarak raporlanmaz; hedefin altındaki getiriler hesaplamanın girdisidir.
Düşük downside deviation her zaman daha mı iyidir?
Tek başına değil. Daha düşük aşağı yönlü risk olumlu görülebilir ancak fonun getiri potansiyeli, stratejisi ve diğer riskleri de değerlendirilmelidir.
Aşağı yönlü sapma ile maksimum düşüş aynı mı?
Hayır. Downside deviation hedef altındaki dönemsel getirilerin dağılımını ölçerken maksimum düşüş bir zirveden sonraki en büyük tarihsel değer kaybını ölçer.
Neden farklı kaynaklarda farklı değer görülebilir?
Hedef getiri, dönem, veri frekansı ve hesaplama/yıllıklaştırma yöntemi farklı olabilir.
Sortino oranında neden kullanılır?
Sortino toplam oynaklık yerine özellikle aşağı yönlü riski dikkate almak istediği için paydada downside deviation kullanır.
Risk analizini derinleştirmeye devam edin
Aşağı yönlü sapmanın hedef altı getirileri nasıl ayırdığını öğrendiniz. Sonraki rehberimizde Treynor oranını ve fon getirisinin toplam oynaklık yerine sistematik risk olan beta ile nasıl ilişkilendirildiğini inceleyeceğiz.
Fon Akademisi'ne dön →Bilgilendirme: Bu içerik genel finansal okuryazarlık amacıyla hazırlanmıştır; kişiye özel yatırım danışmanlığı veya alım-satım önerisi değildir. Aşağı yönlü sapma geçmiş verilere, hedef getiri tanımına ve kullanılan hesaplama yöntemine bağlıdır.